ถั่วฮามาต้า

Hamata1

ถั่วพืชอาหารสัตว์มีหลายชนิด แต่ที่จะพูดถึงในหัวข้อนี้คือ “ถั่วฮามาต้า” ถั่วฮามาต้าที่นิยมปลูกในประเทศไทยเรานั้นเป็นสายพันธุ์ที่ได้มาจากออสเตรเลีย ไม่ใช่

สายพันธุ์ที่มาจากทางอเมริกา สำหรับถั่วฮาต้าที่นิยมปลูกในบ้านเรานั้น ปลูกได้ดีในแถบภาคอีสานบ้านเฮา นี้เอง เนื่องจากสภาพอากาศ พื้นที่ของที่นั่นเหมาะสมอย่างมากกับถั่วชนิดนี้ สำหรับถั่วฮามาต้านั้น มีลักษณะคือ โตเร็ว มีกิ่งก้านมาก ติดเมล็ดได้ดี มีอัตราการงอกสูง และที่สำคัญสามารถขึ้นแข่งขันกับหญ้าได้อย่างสบาย และยังทนต่อการเหยียบย่ำ หรือแทะเล็มของสัตว์อีกด้วย แมลงศัตรูพืชก็สร้างปัญหาค่อนข้างน้อย เนื่องจากถั่วชนิดนี้มีความต้านทานสูง
ถั่วฮามาต้าถือเป็นถั่วอีกชนิดหนึ่งที่มีคุณค่าทางอาหารสูง ดังนั้นหากต้องการให้โค-กระบือมีผลผลิตที่ดี ควรให้บริโภคถั่วชนิดนี้มากกว่าการแทะเล็มหญ้าแบบทั่วไปตามธรรมชาติเพราะมีคุณค่าทางอาหารต่ำ โดยเฉพาะโคนม ที่ต้องการน้ำนมที่ดีมีคุณภาพ ถือว่าเหมาะสมมากที่จะใช้เป็นพืชอาหารสัตว์สำหรับนำมาเป็นอาหารหลัก โดยเฉพาะถั่วฮามาต้านอกจากจะให้เรื่องของคุณค่าทางอาหารที่สูงแล้ว ยังมีต้นทุนที่ต่ำมากเมื่อเทียบกับอาหารชนิดอื่น ๆ เช่น อาหารข้น ถั่วฮามาต้าหากนำมาเปรียบเทียบกับถั่วชนิดอื่นแล้วนั้น ถือว่าดีกว่ามาก เพราะคุณสมบัติที่โดดเด่นในเรื่องของการทนต่อสภาพแวดล้อม จึงถือได้ว่าถั่วฮามาต้าเหมาะสมที่จะใช้เป็นพืชอาหารสัตว์อย่างมาก ที่สำคัญยังช่วยปรังปรุงบำรุงดินได้ด้วย
ถั่วฮามาต้า สามารถปลูกโดยใช้เมล็ดหว่านทับหน้าดินหลังจากไถย่อยดินดีแล้วโดยไม่ต้องไถกลบ ใช้เมล็ดถั่วในอัตรา 1.5 – 2 กิโลกรัม/ไร่ และควรแช่เมล็ดในน้ำร้อนที่อุณหภูมิ 80 องศาเซลเซียส นาน 10 นาทีก่อนนำไปปลูก อาจปลูกเฉพาะถั่วฮามาต้าชนิดเดียวหรือปลูกปนกับหญ้าอื่น ๆ เช่น หญ้าขน (มอริชัส) หญ้าเฮมิล คอสตอลเมอมิวด้าหรือบัฟเฟิลก็ได้
การใช้เป็นอาหารสัตว์ ถั่วฮามาต้าเฉพาะส่วนที่เป็นใบล้วน ๆ นำมาผึ่งแดดให้แห้งจะมีโปรตีนสูงสามารถใช้เป็นแหล่งโปรตีนจากพืชแทนใบกระถินป่น ใช้ผสมในอาหารสำหรับเลี้ยงไก่เนื้อได้ในระดับ 5 % จะให้ผลต่ออัตราการเจริญเติบโต ประสิทธิภาพการใช้อาหาร ปริมาณอาหารที่กินและต้นทุนการผลิตดี ไม่แตกต่างไปจากการใช้ใบกระถินป่น แต่สำหรับถั่วฮามาต้าสดเมื่อนำมาเลี้ยงห่านจะไม่ชอบกินไม่ว่าจะใช้ร่วมกับอาหารข้นหรือไม่ ฉะนั้นจึงไม่เหมาะสมจะนำมาเลี้ยงห่านในทุกช่วงอายุของห่าน
ถั่วฮามาต้าเหมาะสำหรับปลูกปนในทุ่งหญ้าและใช้ปรับปรุงสภาพทุ่งหญ้าเพื่อให้สัตว์แทะเล็มได้เป็นอย่างดี ถั่วฮามาต้าคงทนต่อการเหยียบย่ำของสัตว์และเนื่องจากเป็นพืชที่โตเร็วติดเมล็ดมาก จึงทำให้เมล็ดตกค้างและงอกขึ้นมาใหม่ทุกปี การตัดให้กินสดหรือใช้เป็นอาหารหยาบหลักแทนหญ้าสดได้ เช่นการใช้ฮามาต้าแห้งเลี้ยงโคนมแทนการใช้หญ้าสดโดยปล่อยให้โคนมแทะเล็มในฤดแล้ง ฮามาต้าสามารถให้คุณค่าทางอาหารได้ดีพอ ๆ กับหญ้าขนสด โดยไม่ทำให้ผลผลิตและคุณภาพของน้ำนมแตกต่างไปจากการปล่อยโคลงแทะเล็มใน แปลงหญ้าขน อย่างไรก็ตาม การทำถั่วฮามาต้าแห้งเพื่อใช้เลี้ยงสัตว์ควรมีวิธีการผลิตที่ถูกต้องจึงจะได้ถั่ว ฮามาต้าแห้งที่มีคุณภาพดี ดังนี้

1. ควรตัดต้นถั่วฮามาต้าเมื่ออายุ 45-60 วัน ตัดให้สูงจากพื้นดินประมาณ 5-6 นิ้ว ผึ่งแดดให้แห้งโดยเร็ว ถั่วฮามาต้าแห้งระยะนี้จะมีโปรตีนประมาณ 18-11 เปอร์

เซนต์

2. คุณสมบัติของพืชตระกูลถั่วทุกชนิดเมื่อแห้งใบจะร่วงได้ง่ายถั่วฮามาต้าก็เช่นกัน ฉะนั้นในการทำแห้งและขนส่งถั่วฮามาต้าแห้งต้องระมัดระวังให้มาก เพราะใบ

เป็นส่วนที่มีคุณค่าทางอาหารสูงกว่าลำต้น

3. ถั่วฮามาต้า คุณค่าทางอาหารจะต่ำเมื่ออายุมากขึ้น ฉะนั้นการใช้ถั่วฮามาต้าทั้งสดและแห้งเลี้ยงสัตว์ ควรต้องดูแลให้สัตว์ได้รับอาหารที่มีคุณภาพดีอย่าง

เพียงพอกับความต้องกา