ปริมาณอาหารหยาบและอาหารข้นของโคนม

ปริมาณอาหารหยาบ
ระดับของอาหารหยาบ เมื่อนำมาคิดน้ำหนักแห้งที่แม่โคจำเป็นที่จะได้รับต่อวันนั้น ไม่ควรต่ำกว่า 1.4% ของน้ำหนักตัว


เช่น หากแม่โคหนัก 300 กิโลกรัม ควรให้อาหารหยาบแห้งตามกำหนดดังนี้ แม่โคนมมีน้ำหนักตัว 100 กิโลกรัม ต้องการอาหารหยาบ = 1.4 กิโลกรัม แม่โคที่น้ำหนักตัว 300 กิโลกรัม ต้องการอาหารหยาบ = (1.4×300) /100 กิโลกรัม
แม่โคควรได้รับอาหารหยาบแห้งต่อวัน = 4.2 กิโลกรัม เมื่อนำมาคิดเทียบกับไปเป็นหญ้าสด ซึ่งทั่วไป มีวัตถุแห้งประมาณ 25% ดังนั้น โคควรจะได้รับหญ้าสดต่อวันในปริมาณ (4.2×100)/100 = 22.4 กิโลกรัม
ปริมาณอาหารข้น
กรณีที่ผู้เลี้ยงใช้อาหารหยาบคุณภาพดีแก่แม่โคนม ซึ่งหากแม่โคให้นมได้ราว 14 กิโลกรัมต่อวันควรเลือกให้อาหารข้นโปรตีนสูง 12% โดยให้ปริมาณ 5.5 กิโลกรัมต่อวันต่อตัว แต่ถ้าปริมาณนมโคที่แม่โคให้ได้มากกว่านี้เช่น 18 กิโลกรัม การให้อาหารข้นที่มีโปรตีน 12% จะน้อยเกินไปเพราะจะทำให้โคต้องกินอาหารในปริมาณมาก จึงได้โภชนาการที่ดีพอ แต่ควรเพิ่มโปรตีนในอาหารข้นให้เป็น 14% และเพิ่มปริมาณเป็น 7 กิโลกรัมต่อตัวต่อวัน จึงถือว่าเหมาะสม
เช่นหากเราเลือกที่จะใช้อาหารข้นที่มีระดับโปรตีนปานกลาง เช่น ไหมและเปลือกข้าวโพดฝักอ่อน หรือหญ้าสด ซึ่งควรเลือกใช้อาหารข้นโปรตีน 16% ส่วนปริมาณที่ให้ก็ขึ้นอยู่กับปริมาณน้ำนมที่ได้จากแม่โคด้วย
ซึ่งอาหารข้นที่ให้แม่โคควรมีโปรตีนระดับ 22% แม่โคก็ควรให้น้ำนมได้ถึง วันละ 22 กิโลกรัมต่อวันด้วย ซึ่งหลักง่าย ๆ คือ ระดับต่ำสุดต้องไม่ต่ำกว่า 1.4% ของน้ำหนักตัวแม่โค